ઓએનજીસી દુર્ગા પૂજા પંડાલમાં દ્રિષા નૃત્ય કલા કેન્દ્ર ના વિદ્યાર્થીઓએ ‘નવરસ’ દ્વારા મા દુર્ગાના વિવિધ ભાવોને જીવંત કર્યા

દુર્ગાષ્ટમીની પૂર્વસંધ્યાએ કથકના લખનૌ ઘરાનાની પરંપરા, ભક્તિભાવ અને શાસ્ત્રીય નૃત્યકળાના અનોખા સંગમથી પ્રેક્ષકો મંત્રમુગ્ધ બન્યા

અમદાવાદ, ગુજરાત: ભારતીય શાસ્ત્રીય નૃત્યની સમૃદ્ધ પરંપરા અને આધ્યાત્મિક ભક્તિનો સુંદર સમન્વય રજૂ કરતાં અમદાવાદના ચાંદખેડા વિસ્તારમાં આવેલા દ્રિષા નૃત્ય કલા કેન્દ્રના વિદ્યાર્થીઓએ ઓએનજીસી દુર્ગા પૂજા પંડાલ 2026માં ‘નવરસ’ વિષય પર વિશેષ કથક નૃત્યની પ્રસ્તુતિ કરી હતી. દુર્ગાષ્ટમીની પાવન પૂર્વસંધ્યાએ આયોજિત આ સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમમાં વિદ્યાર્થીઓએ મા દુર્ગાના વિવિધ સ્વરૂપો અને નવ ભાવોને કથકની લય, તાલ, મુદ્રાઓ તથા અભિનય દ્વારા જીવંત કર્યા હતા. ભક્તિભાવથી ભરપૂર આ પ્રસ્તુતિએ ઉપસ્થિત પ્રેક્ષકોને ભારતીય શાસ્ત્રીય નૃત્યકળા અને આધ્યાત્મિક અભિવ્યક્તિનો અનોખો અનુભવ કરાવ્યો હતો.

અમદાવાદના ન્યૂ સી.જી. રોડ, ચાંદખેડા ખાતે ચાણક્ય પ્લાઝા નજીક દૂન ઇન્ટરનેશનલ સ્કૂલના પ્રથમ માળે કાર્યરત દ્રિષા નૃત્ય કલા કેન્દ્ર કથકના લખનૌ ઘરાનાની સમૃદ્ધ પરંપરાના જતન અને પ્રચાર માટે કાર્યરત છે. કથકમાં ‘અલંકાર’ની પદવી ધરાવતા ગુરુ શર્મિલા રોયજીના માર્ગદર્શન હેઠળ વિદ્યાર્થીઓને ભારતીય શાસ્ત્રીય નૃત્યની વિવિધ બારીકીઓનું શિક્ષણ આપવામાં આવે છે. અહીં અભિનય દ્વારા ભાવસભર કથન, તત્કાર એટલે કે લયબદ્ધ પગચાલ, ચક્કર અને તાલ-લયની ચોકસાઈ જેવા કથકના મહત્વપૂર્ણ પાસાઓ પર વિશેષ ધ્યાન આપવામાં આવે છે.

ઓએનજીસી દુર્ગા પૂજા પંડાલ ખાતે રજૂ થયેલી ‘નવરસ’ નૃત્યકૃતિનું ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક દૃષ્ટિએ વિશેષ મહત્વ રહ્યું હતું. ભારતીય નાટ્યશાસ્ત્રમાં વર્ણવાયેલા શૃંગાર, હાસ્ય, કરુણ, રૌદ્ર, વીર, ભયાનક, બીભત્સ, અદ્ભુત અને શાંત જેવા નવ રસોને મા દુર્ગાના વિવિધ સ્વરૂપો સાથે સાંકળીને વિદ્યાર્થીઓએ ભાવસભર પ્રસ્તુતિ આપી હતી. આ નૃત્યકૃતિમાં માતૃત્વના સ્નેહ, કરુણા, શાંતિ, શક્તિ, શૌર્ય અને અધર્મ સામેના પ્રતિકાર જેવા ભાવોને પણ કલાત્મક રીતે અભિવ્યક્ત કરવામાં આવ્યા હતા.

વિદ્યાર્થીઓએ ચહેરાના સૂક્ષ્મ હાવભાવ, હસ્તમુદ્રાઓ, ઝડપી ચક્કર અને શિસ્તબદ્ધ પગચાલ દ્વારા દરેક ભાવને અસરકારક રીતે રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. મા દુર્ગાના સૌમ્ય સ્વરૂપથી લઈને શક્તિ અને પરાક્રમના પ્રતીક સમાન રૌદ્ર સ્વરૂપ સુધીની ભાવયાત્રાને કથકના માધ્યમથી મંચ પર સાકાર કરવામાં આવી હતી. નૃત્યની દરેક મુદ્રા અને અભિવ્યક્તિમાં ભારતીય પૌરાણિક પરંપરા તથા શાસ્ત્રીય કલાનો સુંદર સમન્વય જોવા મળ્યો હતો.

પરંપરાગત વેશભૂષામાં સજ્જ કલાકારોએ લયબદ્ધ સંગીત અને તાલના સુમેળ સાથે પ્રસ્તુતિને વધુ આકર્ષક બનાવી હતી. નૃત્ય દરમિયાન તેમની એકાગ્રતા, અભિનયની અભિવ્યક્તિ અને તાલબદ્ધ ગતિમાં ગુરુ શર્મિલા રોયજીના માર્ગદર્શન હેઠળ કરવામાં આવેલી સતત તાલીમ અને મહેનતની ઝલક જોવા મળી હતી. ભક્તિભાવ અને નૃત્યની તકનીકી કુશળતાના આ સંગમને ઉપસ્થિત પ્રેક્ષકોએ તાળીઓના ગડગડાટ સાથે વધાવ્યો હતો.

દુર્ગાષ્ટમીના પવિત્ર પ્રસંગે રજૂ થયેલી આ નૃત્યકૃતિ માત્ર સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમ પૂરતી મર્યાદિત નહોતી, પરંતુ ભારતીય શાસ્ત્રીય નૃત્ય દ્વારા આધ્યાત્મિક ભાવનાઓને અભિવ્યક્ત કરવાનો એક સર્જનાત્મક પ્રયાસ પણ હતો. ‘નવરસ’ની સંકલ્પના દ્વારા વિદ્યાર્થીઓએ દર્શાવ્યું હતું કે કથક માત્ર તાલ અને ગતિ આધારિત નૃત્યશૈલી નથી, પરંતુ માનવીય સંવેદનાઓ, પૌરાણિક કથાઓ અને આધ્યાત્મિક અનુભૂતિને રજૂ કરવાનું સશક્ત કલાત્મક માધ્યમ પણ છે.

દ્રિષા નૃત્ય કલા કેન્દ્ર વિવિધ સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો અને કલાત્મક મંચોમાં સક્રિયપણે ભાગ લેતું આવ્યું છે. આવા આયોજનો દ્વારા વિદ્યાર્થીઓને પોતાની પ્રતિભા પ્રદર્શિત કરવાની, મંચ પર આત્મવિશ્વાસ સાથે પ્રસ્તુતિ આપવાની અને ભારતીય શાસ્ત્રીય નૃત્યના સાંસ્કૃતિક વારસાને નજીકથી સમજવાની તક મળે છે. સંસ્થા નવી પેઢીને કથકના પરંપરાગત મૂલ્યો સાથે જોડવાની સાથે તેમની સર્જનાત્મક અભિવ્યક્તિને પ્રોત્સાહન આપવાનું કાર્ય કરે છે.

ગુરુ શર્મિલા રોયજીના માર્ગદર્શન હેઠળ દ્રિષા નૃત્ય કલા કેન્દ્ર કથકના લખનૌ ઘરાનાની વિશિષ્ટ અભિનયશૈલી, સૌંદર્યસભર મુદ્રાઓ અને લયાત્મક પરંપરાને જાળવી રાખવા માટે પ્રયત્નશીલ છે. સંસ્થાનો ઉદ્દેશ વિદ્યાર્થીઓમાં શાસ્ત્રીય નૃત્ય પ્રત્યે રસ વિકસાવવાની સાથે ભારતીય સંસ્કૃતિ, શિસ્ત, સમર્પણ અને કલાત્મક સંવેદનશીલતાના મૂલ્યોનું સંવર્ધન કરવાનો છે.

ઓએનજીસી દુર્ગા પૂજા પંડાલ 2026માં ‘નવરસ’ની આ યાદગાર પ્રસ્તુતિ દ્રિષા નૃત્ય કલા કેન્દ્ર ના વિદ્યાર્થીઓ માટે એક મહત્વપૂર્ણ કલાત્મક અવસર બની રહી હતી. ધાર્મિક ઉત્સવની ઉજવણીમાં શાસ્ત્રીય કથકને સ્થાન આપીને સંસ્થાએ ભારતીય સાંસ્કૃતિક વારસાના જતન અને પ્રસાર પ્રત્યેની પોતાની પ્રતિબદ્ધતાને વધુ મજબૂત બનાવી હતી. આ પ્રસ્તુતિએ ભક્તિ, કલા અને પરંપરાના સંગમ દ્વારા નવી પેઢીને પોતાના સાંસ્કૃતિક મૂળ સાથે જોડાયેલા રહેવાનો સંદેશ આપ્યો હતો.

દ્રિષા નૃત્ય કલા કેન્દ્ર વિશે

દ્રિષા નૃત્ય કલા કેન્દ્ર અમદાવાદના ન્યૂ સી.જી. રોડ, ચાંદખેડા ખાતે આવેલી કથક નૃત્ય તાલીમ સંસ્થા છે. ગુરુ શર્મિલા રોયજીના માર્ગદર્શન હેઠળ સંસ્થા કથકના લખનૌ ઘરાનાની પરંપરા અનુસાર વિદ્યાર્થીઓને તાલીમ આપે છે. શાસ્ત્રીય નૃત્યના શિક્ષણ ઉપરાંત સંસ્થા વિવિધ સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમોમાં ભાગ લઈને ભારતીય નૃત્યકળાના જતન અને પ્રસાર માટે કાર્યરત છે.

સરનામું: પ્રથમ માળ, દૂન ઇન્ટરનેશનલ સ્કૂલ, ચાણક્ય પ્લાઝા પાસે, ન્યૂ સી.જી. રોડ, ચાંદખેડા, અમદાવાદ, ગુજરાત.

ઇન્સ્ટાગ્રામ: https://www.instagram.com/drishanrityakalakendra