કેન્સર દર્દીઓ માટે વિકસાવવામાં આવેલ આયુર્વેદિક ફોર્મ્યુલા – ડૉ. હરીશ વર્મા

કેન્સર એક ગંભીર અને જીવલેણ રોગ છે, અને તેના ઉપચારમાં કોઈપણ પ્રકારની બેદરકારી જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે. હાલમાં મોટાભાગના કેન્સર ઉપચારમાં સર્જરી, કીમોથેરાપી અને રેડિએશન થેરાપીનો સંયુક્ત ઉપયોગ થાય છે, જેને સ્ટાન્ડર્ડ કેન્સર પ્રોટોકોલ માનવામાં આવે છે. જ્યારે કેન્સર એક જ જગ્યાએ મર્યાદિત હોય અને વધુ ફેલાયેલું ન હોય, ત્યારે સર્જરીને પ્રાથમિક ઉપચાર માનવામાં આવે છે, જેનો હેતુ ટ્યુમરને સંપૂર્ણ રીતે દૂર કરવો અને કેન્સરના પ્રસારને અટકાવવો છે.

કેન્સર કોષો ખૂબ ઝડપથી વહેંચાય છે; તેથી કીમોથેરાપી એવી દવાઓ દ્વારા આપવામાં આવે છે જે ઝડપથી વધતી કોષોને નષ્ટ કરે છે. જોકે, આ ઉપચાર સાથે વાળ ખરવું, ઉલ્ટી, મિતલી, કમજોરી અને રોગપ્રતિકારક શક્તિમાં ઘટાડા જેવા સાઇડ ઇફેક્ટ્સ જોવા મળે છે. સર્જરી પછી બાકી રહેલી કેન્સર કોષોને નષ્ટ કરવા, ટ્યુમરને નાનું કરવા અને દુખાવો તથા બ્લીડિંગ નિયંત્રિત કરવા માટે રેડિએશન થેરાપી આપવામાં આવે છે. રેડિએશનના સામાન્ય સાઇડ ઇફેક્ટ્સમાં થાક અને અસરગ્રસ્ત ત્વચામાં ચડચડાપો જોવા મળે છે.

આ ઉપચારોથી ઘણા જીવ બચાવવામાં સફળતા મળી હોવા છતાં દર્દીઓને ઉપચાર દરમિયાન અને પછી થાક, કમજોરી, ભૂખમાં ઘટાડો, રોગપ્રતિકારક શક્તિમાં ઘટાડો, માનસિક તણાવ અને પુનર્વસન જેવી પડકારોનો સામનો કરવો પડે છે. તેથી જ વિશ્વભરમાં ઇન્ટિગ્રેટિવ ઑન્કોલોજીનો અભિગમ ઝડપથી લોકપ્રિય બની રહ્યો છે. તેમાં આધુનિક સારવાર સાથે સુરક્ષિત સહાયક થેરાપીનો સમાવેશ કરીને દર્દીઓના કુલ આરોગ્ય અને જીવનની ગુણવત્તામાં સુધારો કરવાનો પ્રયત્ન થાય છે.

તાજેતરમાં યોજાયેલી પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં કેનેડિયન કોલેજ ઑફ આયુર્વેદા એન્ડ યોગાના વડા આયુર્વેદાચાર્ય ડૉ. હરીશ વર્માએ જાહેરાત કરી કે પ્રાચીન આયુર્વેદિક ગ્રંથોના આધારે કેન્સર દર્દીઓ માટે વિશેષ આયુર્વેદિક ફોર્મ્યુલા વિકસાવવામાં આવી છે. આ સંયોજન બે જૂથોની ઔષધીય જડીબુટ્ટીઓને ચોક્કસ પ્રમાણમાં મેળવીને ઇન્ટિગ્રેટિવ રીતે આપવામાં આવે છે.

ડૉ. વર્માના જણાવ્યા મુજબ, આ આયુર્વેદિક ફોર્મ્યુલા શરીરની શક્તિ, રોગપ્રતિકારક શક્તિ અને વજન જાળવવામાં મદદરૂપ છે અને સાજા થવાની પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવે છે. ઉપરાંત, તે કીમોથેરાપી અને રેડિએશનના સાઇડ ઇફેક્ટ્સ ઘટાડવામાં, ડિટોક્સિફિકેશનમાં સહાય કરે છે અને કુલ આરોગ્ય તથા સુખાકારીને મજબૂત બનાવે છે.

કેન્સરના સામાન્ય ચેતવણી સંકેતો

શરીરમાં થતા અસામાન્ય અને લાંબા સમય સુધી રહેતા ફેરફારોને ક્યારેય અવગણવા જોઈએ નહીં. સમયસર ઓળખ અને તપાસથી સફળ ઉપચારની શક્યતા ઘણી વધે છે. નીચેના લક્ષણો લાંબા સમય સુધી રહે તો તરત જ તબીબી સલાહ લો:

* શરીરમાં નવી ગાંઠ અથવા સોજો, ખાસ કરીને સ્તન, ગળા, બગલ અથવા અંડકોશમાં
* અચાનક અને કારણ વગર વજન ઘટવું – પેટ, અગ્નાશય અથવા ફેફસાં સંબંધિત સમસ્યાનો સંકેત હોઈ શકે
* પૂરતા આરામ છતાં સતત કમજોરી અથવા વધુ થાક
* લાંબા સમય સુધી રહેતો દુખાવો જે સામાન્ય ઉપચારથી સુધરે નહીં
* ત્વચામાં અસામાન્ય ફેરફારો જેમ કે જાડાપણું, લાલાશ અથવા રંગમાં બદલાવ
* 3–4 અઠવાડિયા કરતાં વધુ સમય સુધી રહેતી ખાંસી અથવા ખાંસીમાં લોહી આવવું
* મલ, મૂત્ર, ખાંસી અથવા અન્ય કોઈ સ્થળેથી અસામાન્ય બ્લીડિંગ
* લાંબા સમય સુધી ન સાજા થતા ઘા, ખાસ કરીને ત્રણ અઠવાડિયા કરતાં વધુ સમય સુધી રહેતા મોઢાના છાળા
* ખોરાક અથવા પાણી ગળવામાં મુશ્કેલી
* પાખાણા અથવા મૂત્રની આદતોમાં ફેરફાર, જે કોલોન અથવા બ્લેડર સમસ્યાનો સંકેત હોઈ શકે

ઉપચાર દરમિયાન પોષણનું મહત્વ

કીમોથેરાપી અને રેડિએશન દરમિયાન હલકો અને સહેલાઈથી પચી શકે એવો આહાર ખૂબ જ જરૂરી છે. ખીચડી, દાળનું સૂપ, શાકભાજીનું સૂપ, લાપસી/પોરેજ, ઓટ્સ, નાળિયેરનું પાણી, ફળોના સ્મૂધી અને દહીં-ભાત પાચન પર ભાર મૂક્યા વગર ઊર્જા આપે છે.

રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવા માટે હળદરવાળું દૂધ, તુલસી ચા, આદુ, કાળી મરી, લસણ, આમળા અને ગિલોય લાભદાયક માનવામાં આવે છે. અનાર, પપૈયા, સફરજન, ગાજર, બીટ, બ્રોકોલી, કોબી, ફૂલકોબી, પાલક અને અન્ય લીલા શાકભાજી તથા કોળું રોજિંદા આહારમાં સામેલ કરવું જોઈએ. કેન્સર અને કીમોથેરાપીથી પેશીઓ કમજોર થઈ શકે છે, તેથી પૂરતું પ્રોટીન લેવું જરૂરી છે. નિષ્ણાતો દર 2–3 કલાકે થોડું થોડું ભોજન લેવા સલાહ આપે છે.

આધુનિક સારવાર સાથે આયુર્વેદિક સહાયક સંભાળનું સંકલન કેન્સર કાળજીનું ભવિષ્ય બની રહ્યું છે, જેનો હેતુ દર્દીઓની જીવન ગુણવત્તામાં સુધારો અને ઉપચાર દરમિયાન તથા પછી ઉત્તમ પુનર્વસન સુનિશ્ચિત કરવો છે.

દર્દી હેલ્પલાઇન: 92207-46669